Rakamlar korkunç! Sokak hiçbir yere çıkmıyor

13 Kasım 2019 Çarşamba 12:20
Hazine nakit dengesi nedir? Merkezi bütçenin bir parçası olan genel bütçenin tahsil edilmiş gelirleri ile özelleştirme ve fon gelirlerinin toplamından nakit olarak ödenmiş giderler düşüldüğünde elde edilen sonuç bize hazine nakit dengesini gösterir.
Hazine nakit dengesi bütçe nakit dengesi (bütçe açığı) aynı şey değildir karıştırmamak gerekir. Fakat normal şartlarda bütçe nakit dengesi ile hazine nakit dengesinin aynı yönlü olması beklenir ki bu da hazine nakit dengesine bakarak aşağı yukarı bütçe dengesi hakkında bir görüş elde edilebileceğini gösterir.
Gelelim konumuza Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan istatistiğe göre hazine nakit dengesinde ciddi bir bozulma söz konusu. Bu bozulmaya ilişkin tabloyu aşağıda paylaşıyorum.
2019 YILI HAZİNE NAKİT GERÇEKLEŞMELERİ                  
                      (Milyon ¨)
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim TOPLAM
Gelirler 97,395 59,351 68,492 61,651 74,074 56,723 89,366 101,516 58,808 71,810 739,186
Özelleştirme ve Fon Gelirleri 71 61 78 825 66 1,300 507 83 75 0 3,067
Toplam Gelirler 97,466 59,412 68,570 62,477 74,141 58,023 89,873 101,599 58,883 71,810 742,253
Giderler 94,471 85,286 83,520 76,729 88,908 69,047 85,797 95,905 80,534 83,700 843,896
Hazine Nakit Dengesi 2,995 -25,873 -14,950 -14,252 -14,767 -11,024 4,076 5,695 -21,652 -11,890 -101,643
Tablodan da görüleceği üzere hazine nakit açığı 2019 yılının ilk 10 ayında 101 milyar Türk Lirasına ulaşmış bulunuyor. Karşılaştırma açısından 2018 yılının ilk 10 ayının rakamını da verirsek hazine nakit açığı 2018'in ilk 10 ayında 50 milyar Türk Lirasına tekabül etmekteydi. 2018 ile karşılaştırıldığında hazine nakit dengesindeki bozulma daha kolay görünmektedir.
2019 yılında TCMB'nin yedek akçe hesabındaki 47 milyar TL'nin hazineye aktarılmasını hesaba katarsak işler daha da kötüleşiyor ki açık kabaca 148 milyar TL'ye ulaşıyor.
Gelelim bu açık nasıl kapanacak sorusuna, tabiki yeni borçlar bularak veya vergileri arttırarak olacak. Dananın kuyruğunun koptuğu yerlerden biri de burası gibi görünüyor. Hükümet son dönemde yaptığı vergi artışları ile darboğazda olan hanehalkının boğazına biraz daha sıkmış durumda ve oy kaybını göze alarak vergileri ne kadar arttırabilir merak konusu.
Öte yandan vergilere dokunmadan borçlanma yoluna gidilecekse bu sefer karşımıza vahim seviyede olan bir iç borç çevirme oranı çıkıyor. İç borç çevirme oranı ise kısaca: Oran 100 den yüksek ise bu hazinenin bütçe açığı verdiğini ve belli bir borç için o borçtan daha fazla borçlanmaya gittiğini gösterir. Örneğin 100 TL borç ödemesi için Hazinenin tekrardan 130 TL borçlanması gerekmektedir gibi düşünebiliriz. 2019 sonu için halihazırda %121,5 olarak açıklanan iç borç çevirme oranı şimdiden %125 seviyesini aşmış durumdadır. Hükümet hangisini tercih eder bilinmez fakat işin özünü ben şöyle özetliyorum, iki ucu çıkmaz sokak, yorum sizin.
YAZARIN SON YAZILARI